Szukaj
  • Sylwia

Pająki w RPA



Pająki to różnorodna i wciąż mało poznana grupa stworzeń. W Afryce Południowej żyje ponad 3 500 gatunków pająków, należących do 64 różnych rodzin. Dla porównania - w Polsce żyje ponad 800 gatunków, a na całym świecie jest ich około 50 tysięcy. Oczywiście mowa tu o gatunkach opisanych, nazwanych i w miarę poznanych przez człowieka. Pamiętajmy jednak, że dziki świat (zwłaszcza w przypadku tych najmniejszych stworzeń!) skrywa przed nami jeszcze wiele tajemnic. Dlatego dane na ten temat mogą różnić się w zależności od źródła.


Pająki nie są moją specjalnością, ale w RPA dowiedziałam się kilku ciekawych faktów na temat tych istot i byłam świadkiem niesamowitego zdarzenia. Opiszę Wam i pokażę pewną historię, która miała miejsce w ściółce afrykańskiego buszu…


Niesamowite drapieżniki


Zacznijmy jednak od tego, że pająki nie dość, że wyglądają niesamowicie (a dla niektórych nawet i przerażająco) to wykształciły również niesamowite strategie, dzięki którym łatwiej pozyskują pożywienie. Oprócz tworzenia zasadzek, posiadania umiejętności naśladowania innych stworzeń czy cierpliwości w siedzeniu i wyczekiwaniu na ofiarę, pająki mają w zanadrzu jeszcze jednego asa. Jad. Podstawową funkcją jadu jest unieruchomienie ofiary, ale może też ona chronić przed wrogami. Spokojnie! Podobno jad tylko 20-30 gatunków pająków żyjących na świecie jest niebezpieczny dla ludzi, zaś w Afryce Południowej jest to jakieś 5 gatunków. ;)


Pająki są oczywiście drapieżnikami, to jedne z najbardziej skutecznych zabójców, choć niektóre gatunki mogą uzupełniać swoją dietę pokarmem roślinnym. Pająki mają bogate menu. Gatunki żyjące na ziemi mogą żywić się pełzającymi owadami i larwami, zaś pająki tworzące sieci polują w większości na latające owady – szarańcze, ćmy i muchy. Pająk nie pogardzi żadnym stadium owada – od larw, a nawet jaj, po imago. Niektóre pająki polują na inne pająki, a nawet na niektóre kręgowce, takie jak kijanki, małe ryby czy nawet gekony! Pająki mogą też przeżyć całkiem sporo czasu bez jedzenia. Są w stanie więc przejawiać normalne wzorce aktywności w środowisku ubogim w ich ofiary. Pająki wykazują też niezwykle zróżnicowany behawior w kategoriach takich jak zaloty, zachowania społeczne czy strategie łowieckie.

Na przykład - istnieją pająki (z rodziny skakunowatych) które naśladują mrówki. Nie tylko przypominają wyglądem te owady, ale również zachowują się jak one i pachną jak one. Inne przykłady mimikry stosowane wśród pająków z RPA to „naśladowanie” ptasich odchodów, gałęzi czy też kory, a nawet i innych pająków w celu wybawienia ich z ukrycia i zapolowania na nie.

Pomimo tego wszystkiego pająki same też stają się ofiarami drapieżników, choć mają wiele fizycznych i behawioralnych sposobów unikania wrogów. Niektóre gatunki potrafią świetnie się kamuflować, nie tylko po to, aby podkraść się do zdobyczy, ale też i po to aby uniknąć wykrycia przez drapieżniki.


Sieci


Sieć to jeden z najbardziej charakterystycznych atrybutów pająków. Służy im ona nie tylko do łapania swoich zdobyczy, ale też do budowania i wzmacniania swojego schronienia, owijania ofiar, czy budowania worków na jaja. W rzeczywistości pajęcza sieć nie jest pojedynczą nitką, a składa się z wielu włókien, niczym sznurek. Elastyczność pajęczyny zależy od ilości wody. Gdy jest jej mało, pajęczyna jest bardziej sucha, sztywna i pęka jeśli zostanie rozciągnięta o więcej niż 1/3 swojej pierwotnej długości. Natomiast gdy wody jest więcej, pajęczyna jest bardziej elastyczna i może rozciągać się na długość nawet 3 razy większą od pierwotnej. W wielu przypadkach pająki też zjadają swoją sieć, co może pomóc im odzyskać energię potrzebną do jej ponownego tworzenia. Wiele pająków można zidentyfikować na podstawie ich sieci – jej wyglądu i rozmieszczenia.

Nie tylko pająki mogą korzystać ze swoich sieci. Można w nich znaleźć kleptopasożyty, które ich używają, wykorzystując zdolności pająków. Istnieją też osy, które żerują w brutalny sposób na pająkach. W jaki sposób? Paraliżują one pająka, a następnie umieszczają go w swoim ukryciu. Osa składa jaja w sparaliżowanym pająku, a kiedy zaczną się one wykluwać, pająk zostaje zjedzony żywcem przez larwy.


Mordercze osy!


I ja właśnie byłam świadkiem części tego cyklu! Na zdjęciach i nagraniach poniżej zobaczycie jednego z przedstawicieli rodziny pogońcowatych, który został sparaliżowany przez osę.


Wolf Spider

To przedstawiciel pogońcowatych (rodzina lycosidae). Te pająki osiągają od 1 do 3 cm, mają ubarwienie od brązowego do szarego, a brzuch pokryty jest ciemnymi, symetrycznymi wzorami. Pająki te, jak idealnie widać na zdjęciu, gdy wyczuwają zagrożenie, pokazują duże „kły” pokryte rudymi włoskami. Zazwyczaj można je spotkać na ziemi, czasem na niewysokiej roślinności, inne zaś w środowisku wodnym. Często znajdowane są w skałach, kłodach i innych szczelinach. Wolą poczekać, aż ofiara zbliży się do nich i wtedy zaatakować, niż ścigać swoją zdobycz. Mają świetny wzrok i zmysł dotyku co w połączeniu tworzy idealne narzędzie do rozpoznawania w pobliżu zarówno ofiar jak i wrogów. Chociaż te pająki są wystarczająco duże, aby ugryźć człowieka, ich jad ma niewielki wpływ na stan naszego zdrowia. Po wykluciu się z jaj potomstwo spędza jeszcze kilka tygodni przylegając do ciała samicy. To zachowanie jest bardzo rzadkie w świecie pająków.



To była niesamowita historia, którą miałam okazję dostrzec w RPA. Pająka udało mi się zobaczyć podczas marszu przez busz. Był zaraz obok moich nóg. Od razu zatrzymałam całą ekipę – musieliśmy się temu przyjrzeć dokładniej. :) Zaraz potem nadleciała osa, a nasz opiekun tłumaczył nam całe to zajście.

A jak wygląda ekipa, która znalazła norę pająka? O wiele większego pająka od poprzedniego?

Podczas innej pieszej wyprawy jeden z rangerów znalazł norę pająka. Niestety nie wiem do kogo należała, ale na pewno coś w niej było. Czekaliśmy na pojawienie się gospodarza, jednak nie chciał wyjść z nory. No i dobrze! Zostawiliśmy zwierzaka w spokoju.

Literatura:

- The Bushveld A South African Field Guide, Including the Kruger Lowveld

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Zwierzęta i Podróże

Jesteś spragniony większej wiedzy? Wejdź na Patronite projektu, gdzie publikuję wyjątkowe treści - dostępne tylko dla moich Patronów!

_edited.png

Wolisz coś pooglądać? Zajrzyj na mój kanał. :)